Fibrinogen - فیبرینوژن

آزمایش فیبرینوژن

 

 آزمایش فیبرینوژن

 

چرا و چه موقع آزمایش انجام می شود ؟


ارزیابی فعالیت فیبرینوژن برای تشخیص اختلالات انعقادی و خونریزی دهنده
ارزیابی احتمال ابتلا به بیماری های قلبی
به همراه آزمایشات دیگر ازجمله PT PTT FDP D-dimer برای تشخیص لخته منتشره داخل عروفی (DIC) یا فیبرینولیز
وقوع اپیزودهای خونریزی یا ترومبوز
طولانی شدن زمان PT یا PTT
سابقه فامیلی اختلالات انعقادی ( ماند فقدان مادرزادی فیبرینوژن ، اختلال در فعالیت فیبرینوژن )

دیس فیبرینوژنمی : اختلال در فعالیت فیبرینوژن یک بیماری انعقادی مادرزادی است و در نتیجه موتاسیون ژنی که تولید فیبرینوژن را در کبد کنترل می کند ایجاد می شود .

هدف از انجام آزمایش فیبرینوژن

هدف از این آزمایش اندازه گیری فیبرینوژن است . فیبرینوژن یک فاکتور انعقادی است که وجود آن برای تشکیل لخته ضروری است . فیبرینوژن توسط کبد ساخته شده و برحسب نیاز بدن به همراه سایر فاکتورهای انعقادی درجریان خون آزاد می شود . زمانی که بافت یا دیواره ی رگ خونی دچار آسیب می شود ، فرایندی به نام هموستاز آغاز می شود که نتیجه ی نهایی آن تشکیل لخته در محل آسیب رگ و متوقف شدن خونریزی می باشد .

در صورت آسیب دیدن دیواره ی رگ ، اجزای کوچک سلولی به نام پلاکت ها درمحل آسیب تجمع یافته و به آن متصل می شوند و به دنبال آن زنجیره ی واکنش های انعقادی آغاز می شود . در طی این واکنش ها ، فاکتورهای انعقادی خون یکی پس از دیگری فعال می شوند ، در مرحله ی پایانی این واکنش زنجیر وار ، فیبرینوژن محلول به رشته های فیبرین نامحلول تبدیل شده و در هم می پیچند و به همراه پلاکت ها در محل آسیب دیده ی رگ لخته تشکیل می دهند . لخته مانع از ادامه ی خونریزی از محل آسیب می شود و تا زمان بهبود آسیب همچنان در ن آن محل باقی می ماند

مقدار کافی و همچنین فعالیت طبیعی پلاکت ها و سایر فاکتورها ی انعقادی برای تشکیل به موقع و موثر لخته ضروری است . غیر طبیعی بودن تعداد پلاکت ها یا اختلال در عملکرد آن ها و دیگر فاکتورهای انعقادی می تواند منجر به بروز دوره های خونریزی یا ترومبوز شود .

تست فعالیت فیبرینوژن ، مرحله ی تبدیل فیبرینوژن محلول به رشته های فیبرین نامحلول را مورد بررسی قرار می دهد . این تست زمان لازم برای تشکیل لخته ی فیبرینی را پس از اضافه کردن مقدار استانداردی از ترومبین به پلاسمای خون اندازه گیری می کند . مدت زمان لازم برای تشکیل لخته ، با مقدار فیبرینوژن فعال موجود در نمونه ی خون رابطه ی مستقیم دارد . طولانی شدن زمان تشکیل لخته می تواند بیانگر ” کاهش غلظت فیبرینوژن ” یا ” اختلال در عملکرد فیبرینوژن ” باشد .

فیبرینوژن همچنین یکی از فاکتورهای واکنش دهنده ی فاز حاد است و بیماری هایی که منجر به آسیب و التهاب بافت های بدن می شوند ، متعاقبا باعث افزایش سطح فیبرینوژن و دیگر واکنش دهنده های فاز حاد خواهند شد .

 

نوع نمونه آزمایش فیبرینوژن :
خون حاوی ضد انعقاد سیتراته با درب آبی

شرایط نمونه گیری برای آزمایش فیبرینوژن :
بهتر است نمونه گیری در زمان ناشتایی باشد

زمان انجام آزمایش فیبرینوژن :
پلاسمای حاصل از سانتریفوژ خون سیتراته باید ظرف مدت یک ساعت بعد از جمع اوری جدا گردد و آزمایش باید حداکثر 3 تا 4 ساعت بعد از خونگیری انجام شود.
البته نمونه تا زمان انجام آزمایش باید در دمای 2 تا 8 درجه نگهداری  شود.

شرایط رد نمودن نمونه جهت آزمایش فیبررینوژن :
پلاسمای لیپمیک
همولیز واضح نمونه
وجود لخته در نمونه
استفاده از ضد انعقاد غیر از سیترات


علل عمده کاهش فیبرینوژن عبارتند از :

بیماری های مادرزادی فقر یا فقدان فیبرینوژن ( hypofibrinogenemia afibrinogenemia)
سوء تغذیه ی شدید
مرحله ی پیشرفته ی بیماری های کبد
دریافت خون ( درحجم زیاد )

علل عمده افزایش فیبرینوژن عبارتند از :

عفونت های حاد
سرطان
بیماری عروق کرونر قلب ، انفارکتوس میوکارد و حمله قلبی
بیماری های التهابی ( مانند آرتریت روماتوئیدی ،گلومرولونفریت )
آسیب و تروما
بارداری ( افزایش نسبی مصرف داروهای ضد بارداری و استروژن ، کشیدن سیگار
افزایش فیبرینوژن معمولا موقتی بوده و پس از رفع بیماری زمینه ای به سطح طبیعی باز می گردد.


مجله اینترنتی آزمایشگاه آمثبت

منبع : آزمایشگاه دکتر مهاجری