روش صحیح نمونه گیری کشت خون توسط پرستار

1394/05/08

 

روش صحیح نمونه گیری کشت خون توسط پرستار

 

 

 روش صحیح نمونه گیری کشت خون

 

 

کشت خون
انجام کشت خون در تشخیص بیماران تب دار با علایم حاد و بدون شکایت موضعی و نیز در تشخیص قطعی اندوکاردیت عفونی نقش ارزنده ای دارد عفونت های خونی حاصل از باکتریهای فرصت طلب یکی از مشکلات عمده بیماران بستری شده در بیمارستانها و افراد ایمنوساپرسیو است و بدلیل مقاومت دارویی بالای عوامل ایجاد کننده باکتریمی بیمارستانی ، مرگ و میر بالاتری دارند.
نمونه گیری : به علت اینکه میزان مرگ و میر در عفونتهای خون بالا است ( حدود ۲۰% تا ۵۰% ) لذا نمونه گیری ، جداسازی و تشخیص دقیق عامل بیماری از اهمیت خاصی برخوردار است
الف ) وسایل مورد نیاز:

فرم درخواست آزمایش ، برچسب ، شیشه های کشت خون هوازی و بی هوازی ، محلول آنتی سپتیک، پنبه، سر سوزن ، سرنگ و تورنیکه (گارو).

ب ) روش انجام کشت خون :

۱- فرم درخواست آزمایش تکمیل شده و با شماره بیمار تطبیق گردیده و به بیمار در مورد چگونگی اخذ خون توضیحات لازم داده می شود .

۲- شیشه کشت خون آماده شده و درپوش آن برداشته می شود.

۳- بعد از انتخاب رگ مناسب برای خو نگیری ( معمولا ورید بالای ساعد antecubital ) ، گارو از بازو بسته میشود.

ج- ضدعفونی پوست :

۱- برای این منظور ابتدا با پنبه آغشته به محلول آنتی سپتیک محلی را که برای خو نگیری انتخاب شده است به مدت یک دقیقه پاک میشود .

۲- سپس اجازه داده میشود تا آنتی سپتیک در پوست خشک شود . با پنبه دیگر آغشته به محلول آنتی سپتیک محل خو نگیری مجددا بشکل دایره ، از مرکز به طرف خار ج پاک میشود و اجازه داده میشود تا آنتی سپتیک روی پوست خشک گردد .

۳- در صورت لزوم قبل از وارد نمودن سر سوزن سرنگ، محل خو نگیری لمس میشود. لازم به تذکر است که انگشتی که برای لمس استفاده میشود قبلا” با روش ذکر شده برای پوست ضدعفونی گردد و نباید محل خو نگیری را با دست غیر ضد عفونی شده لمس نمود.

۴- از لحظه ای که پوست محل خون گیری ضد عفونی شد تا لحظه ای که سر سوزن وارد رگ میشود ، ناحیه ضدعفونی شده را حتما با گاز استریل بپوشانید.

۵- توجه شود تا با روش ذکر شده برای ضد عفونی پوست ، درب شیشه کشت خون نیز ضد عفونی می شود.

۶- سر سوزن سرنگ را در داخل ورید وارد نموده و حجم مورد نیاز از خون برای کشت خون اخذ می شود

۷- بعد از آزاد نمودن گارو ، سر سوزن سرنگ از ورید خارج میگردد.

۸- بلافاصله مقداری پنبه تمیز و استریل را در محل خو نگیری قرار داده و از بیمار خواسته میشود تا چند دقیقه آنرا تحت فشار نگه دارد.

۹- با دقت شیشه های کشت خون بوسیله خون اخذ شده تلقیح میگردد . لازم به ذکر است که هرگز نباید هوای داخل سرنگ به داخل شیشه کشت خون تزریق گردد.

۱۰- بعد از کشیدن خون از ورید ، سوزن سرنگ را تعویض کرده و با سرسوزن دیگری نمونه را بلافاصله در محیط کشت خون تلقیح گردد.

۱۱- .برچسب که شامل شماره بیمار ، نام بخش و زمان اخذ خون است در روی شیشه های کشت خون چسبانده میشود . در چسباندن بر چسب توجه شود تا بر روی قسمتی از شیشه کشت خون که محتوی محیط کشت است الصاق نگردد.

۱۲- نباید فراموش کرد که حتی در بهترین شرایط نیز ممکن است بعضی از باکتریها ی موجود در پوست وارد خون شوند. در ایزولاسیون مکرر بعضی از میکرو ارگانیسمهای غیر معمول از خون مانند بورخولدریا سپاسیا و انتروباکتر آگلومرانز و سر اشیا ، بایستی به عفونتهای بیمارستانی شک کرد و اقدامات مقتضی جهت حذف آنها انجام گیرد . منبع آلودگی شاید در اثر تماس سرنگ با مواد شیمیایی مختلف ، و یالهای آلوده و مایعات آلوده ایجاد شود.
تعداد کشت های خون : در بیماران مبتلا به اندوکاردیت که آنتی بیوتیک دریافت نمی کنند در یک کشت منفرد خون ۹۰% تا ۹۵% از آنها مثبت میشود و در صورت انجام کشت دوم از این بیماران ، این میزان به ۹۸% و یا بیشتر افزایش مییابد . در بیمارانی که قبلا آنتی بیوتیک دریافت کرده اند: ۳ بار نمونه گیری جداگانه و هر کدام به مقدار ۱۰ تا ۲۰ میلی لیتر و در صورت نیاز یک نمونه دیگر در روز دوم میتواند اغلب عوامل بیماریزا را مشخص کند .

آلوده کننده های کشت های خون : با ضدعفونی کردن محل خو نگیری، رعایت کامل شرایط سترونی و استاندارد در موقع خون گیری ، تلقیح مستقیم خون به داخل بطری کشت خون ، میتوان تا حد زیادی از آلوده شدن کشت های خون جلوگیری نمود . هر چند حتی با رعایت این موازین و در بهترین شرایط کاری ، حدود ۳% تا ۵% کشت های خون در معرض آلودگی قرار میگیرند . این آلودگی میتواند منشا پوستی یا محیطی داشته باشد . با این حال ، چنین ارگانیسم هایی گاهی به عنوان عامل بیماریزای واقعی عمل نموده و میتوانند موجب اندوکاردیت شوند

شرایطی که یک عفونت واقعی را ترسیم میکنند بدین شرح است :
– اگر یک ارگانیسم در هر دو بطری کشت رشد نماید.
– اگر همان ارگانیسم در محیطهای کشتی که با بیش از یک نمونه بیمار کشت مجدد شده باشد ، رشد نماید.
– اگر رشد سریع باشد(در عرض ۴۸ ساعت ).
– اگر ایزوله های مختلف یک گونه عینا همان الگوی بیوتیپ و حساسیت دارویی را نشان دهند.

احتیاط های ایمنی : برای اجتناب از بروز عفونت نباید از یک محل دو بار اقدام به خو نگیری شود. در مورد خون اخذ شده از بیماران مبتلا به عفونتهای جدی ( هپاتیت و ایدز ) هنگام تزریق خون به درون شیشه های کشت خون باید دقت نمود تا سر سوزن در دست فرد خو نگیر فرو نرود . سر سوزنهای استفاده شده بدون گذاشتن در پوش آن، در ظروف خاص قرار داده میشود.

مقدار خون لازم برای کشت : مقدار خون دریافتی لازم از بزرگسالان ۱۰ الی ۲۰ میلی لیتر میباشد . بایستی متذکر شد که تحقیقات مختلف نشان میدهد به ازای افزایش هر میلی لیتر خون ، امکان مثبت شدن نمونه تا ۲/۳ % افزایش میابد. از کودکان و نوزادان ۱الی ۵ میلی لیتر خون دریافت میشود. محیط های کشت خون در داخل بطری های شیشه ای در اندازه های متفاوت بصورت هوازی و میکرو آئروفیلیک و بی هوازی توسط شرکتهای مختلف تولید میشوند . مقدار تلقیح نمونه خون باید به نسبت یک به پنج تا یک به ده در نظر گرفته شود.

زمان نمونه گیری : خون گیری از بیمار حتی المقدور قبل از تجویز آنتی بیوتیک باید انجام گیرد. گر چه بهترین زمان خو نگیری دقیقا ” قبل از شروع تب و لرز بیمار است ولی آنچه که مهم است حجم خون کافی برای کشت است . توصیه میشود ۲تا ۳ نمونه خون به فاصله یک ساعت از بیمار گرفته و کشت داده شود . خون گیری بیش از ۳ بار ندرتا” لازم میشود . اگر فرصت کافی قبل از شروع درمان وجود نداشته باشد از دو ناحیه بطور جداگانه مقدار ۳۰ میلی لیتر خون گیری انجام می گیرد . در موارد تب با علت ناشناخته FUO، انجام ۴ کشت خون جداگانه ( در دو روز و هر روز ۲ کشت ) میتواند اکثر عوامل بیماریزا را مشخص می سازد.

نگهداری و انتقال: مطابق راهنمایی کارخانجات سازنده محیط های کشت خون بعد از تلقیح خون به محیط کشت فعال و اجرا می شود . شیشه های کشت خون تلقیح شده نبایستی در یخچال نگهداری نمی شود . محیط های کشت خون تهیه شده بلافاصله به آزمایشگاه منتقل شده و در انکوباتور ( گرم خانه ) قرار داده میشود
به طور خلاصه جهت خونگیری برای کشت خون
پروسیجر:

۱- روش کار را برای بیمار توضیح دهید. و به بیمار بگویید که به چند بار خونگیری نیاز می باشد
۲- رگی را که می خواهید خونگیری را از آن انجام دهید، مشخص کنید.
۳- پنبه آغشته به بتادین را به طور چرخشی تا شعاع ۵ سانتی متری از محل مورد نظر بکشید.
۴- دست کم یک دقیقه صبر کنید تا بتادین خشک شود.
۵- نیدل سرنگ را با روش استریل وارد رگ کنید.(۱۰سی سی در بالغین و ۶-۲ سی سی در کودکان خونگیری کنید)
۶- اگر موفق به خون گیری نشدید، نیدل را عوض کنید.
۷- درپوش ظرف محیط کشت را قبل از سوراخ کردن با نیدل، با بتادین ضد عفونی کنید. ضد عفونی کردن با بتادین را پس از در آوردن نیدل نیز تکرار کنید.
۸- برای ریختن خون در محیط کشت نیز نیدل را عوض کنید. با نیدلی که از بیمار خون گرفته اید، درِ محیط کشت را سوراخ نکنید. (۵ میلی لیتر از خون را به شیشه ۵۰ میلی لیتری و ۲ میلی لیتر خون را وارد شیشه ۲۰ میلی لیتری بریزید مقدار خون بر اساس نوع ویال متفاوت است دقت کنید به اندازه دستور داده شده بریزید تا منجر به نتیجه کاذب نشود)
۱۰- بتادین را از پوست بیمار پاک کنید و مطمئن شوید که خونریزی متوقف شده است.
۱۱- برچسب حاوی نام و شماره اتاق، نام پزشک، زمان و تاریخ جمع آوری را به شیشه بچسبانید. و همینطور زمان و تارخ نمونه گیری، نام آزمایش، میزان خون گرفته شده، تعداد شیشه های آزمایش و درجه حرارت بیمار را در گزارش پرستاری ثبت کنید

نکات مورد توجه:
• این تکنیک فقط باید توسط پرستاران مورد تایید، وتحت تکنیک شدیداً آسپتیک انجام شود.
• بین زمان گرفتن دو نمونه باید حداقل یک ساعت فاصله بوده؛ و ترجیحاً از دو محل جداگانه گرفته شوند.
• نمونه ها باید قبل از شروع درمان آنتی بیوتیکی گرفته شوند.
• نمونه ها باید حتی الامکان از اندام های محیطی گرفته شوند؛ رگهای مرکزی و سرخرگها فقط زمانی که امکان خونگیری از سیاهرگهای محیطی امکان پذیر نباشد، استفاده می شوند.
• اگر خون را زمانی از بیمار می گیرید که آنتی بیوتیک شروع شده است؛ نمونه گیری باید همزمان از سه محل جداگانه انجام شود.
• نمونه گیری برای کشت خون، باید در تمام بیماران مبتلا به سپسیس شدید، بدون توجه به اینکه محل اولیه عفونت شناخته شده و نمونه گیری های میکروبیولوژیکی به عمل آمده است، انجام شود.



منبع:irannurse.ir

مجله اینترنتی آزمایشگاه آمثبت

   منبع خبر: گردآوری آمثبت

ارسال نظر

نام (اختیاری) :
*
ایمیل(اجباری):
نظر شما:
کد بالا :

نظرات کاربران